De Vries kan op zwaar weer rekenen bij Kamerdebat over grootschalige verwerking baggerspecie.

Eind vorig jaar nam de Tweede Kamer de motie Herrebrugh aan, waarmee staatssecretaris De Vries werd gedwongen met het bedrijfsleven te gaan praten over een grootschalige proef voor het thermisch immobiliseren van verontreinigde baggerspecie. Afgelopen voorjaar vonden die gesprekken plaats, maar De Vries concludeerde in juni dat het prijskaartje dat aan deze verwerkingstechniek hangt te hoog was. Tijdens het eerste Nationale Slibcongres op 1 november bleek dat enkele politici op dit moment bezig zijn met de voorbereidingen voor een amendement waarmee De Vries wordt gedwongen om de proef toch uit te voeren. PvdA, D66 en Groenlinks vinden dat de overheid het benodigde geld voor de proef op tafel moet leggen. De voorkeur gaat uit naar een bijdrage in de investeringslasten van het verwerkingsbedrijf dat de proefinstallatie gaat bouwen. De kamer gaat op 7 december met staatssecretaris De Vries over de motie Herrebrugh praten. Het lijkt erop dat er een kamermeerderheid zal zijn die De Vries dwingt de grootschalige proef nu eindelijk te gaan uitvoeren.

Discussie over milieurendement gaat gewoon door
Het bedrijf Dusaltec, een van de kandidaten voor het bouwen van de proefinstallatie, liet op de bijeenkomst weten dat het verontreinigde specie kan immobiliseren voor 45 gulden per in-situ m3. Als het gaat om zandrijke specie die eerst wordt voorgescheiden dan bedragen de kosten 70 gulden. De vergelijkbare kosten voor het storten in depot IJsseloog zijn 35 gulden. Volgens de aanwezige politici is in die depotprijs nauwelijks rekening gehouden met de eeuwig durende nazorg, en zeker niet met de moeilijk te bepalen maatschappelijke kosten die vermeden kunnen worden, zoals de geplande grindgaten in Maasbommel.

Belang van secundaire bouwstof onbelicht
Volgens D66-kamerlid mevrouw Augusteijn-Esser is er geen goede weging gegeven aan het feit dat een grootschalige thermische verwerking van verontreinigde baggerspecie een bouwstof oplevert waarmee de winning van primaire grondstoffen fors kan worden teruggedrongen. Thermisch immobiliseren heeft volgens haar een dubbel milieurendement: het besparen op depotruimte en de productie van een bouwstof. Augusteijn-Esser lijkt zich bewust te zijn dat nu niet aan alle zandwinning ineens een einde kan worden gemaakt (zand uit baggerspecie heeft een andere korrelmatrix dan industriezand zoals dat nu wordt gewonnen), maar voor haar is een gedeeltelijke vervanging al voldoende. Daarnaast kan worden gezocht naar de financiering van de grootschalige proefverwerking. Volgens Augusteijn-Esser hoeft die financiering niet te drukken op de begroting van Verkeer & Waterstaat alleen. Ook de begroting van Vrom (afvalbeleid) en Landbouw (landschapsbesparing) zouden daarvoor kunnen worden aangesproken.

BOM-heffing: rondpompen of niet?
Tot op heden wordt op het storten van verontreinigde baggerspecie geen afvalstoffenheffing (BOM) geheven. Over de verlenging van deze vrijstelling wordt in Den Haag al volop gediscussieerd. De meningen zijn sterk verdeeld, zo bleek op het Nationale Slibcongres. PvdA kamerlid Herrebrugh verwerpt de invoering van een BOM-heffing omdat de overheid opdrachtgever is en tegelijkertijd uitvoerder, exploitant en financierder. Een BOM-heffing is voor hem niet meer dan het rondpompen van geld. Augusteijn-Esser (D66) en Steenhoven (GroenLinks) denken daar anders over. Zij vinden dat ook overheid (Rijk, gemeenten en waterschappen) de prijs van het milieu in rekening moet brengen. De aardige bijkomstigheid van de BOM-heffing is dat storten zo duur wordt gemaakt dat voor de overheden die zich van verontreinigde baggerspecie willen ontdoen, het financiële argument om te storten wegvalt. Storten is dan namelijk net zo duur als verwerken.

Delfstoffenheffing: probleem met terugsluizen
PvdA'er Herrebrugh is voorstander van de inzet van de inkomsten uit de aangekondigde heffing op primaire delfstoffen. Het probleem is echter dat de inkomsten uit die heffing volgens het huidige Regeerakkoord niet naar de slibverwerkers mogen worden teruggesluisd. De delfstoffenheffing maakt deel uit van de vergroening van het belastingstelsel, waarbij inkomsten uit heffingen op milieubelastende activiteiten worden gebruikt om de belasting op arbeid te verlagen. Herrebrugh was hier nog niet uit.

Omslag op alle baggerspecie
De derde optie voor de financiering van de duurdere thermische immobilisatie kwam van de voorzitter Schouten van de stichting Klasse 4 C (de belangenvereniging voor baggerspecieverwerkers). Hij opperde een kleine heffing op alle baggerspecie waarmee de thermische verwerking van de ernstig verontreinigde stromen kan worden bekostigd. Het grote voordeel hiervan is volgens Schouten dat er zoveel wordt gebaggerd dat Rijkswaterstaat, gemeenten en waterschappen de prijsverhoging nauwelijks merken. Schouten vindt dat klasse 3 en 4 specie met toxische of moeilijk afbreekbare stoffen niet terug in het milieu mogen komen en verwerkt moeten worden. Volgens hem gaat het maar om 10 procent van alle specie die om nautische of milieuredenen omhoog wordt gehaald.

BRON = (WaterForum Online, 2 november 2000)