Artikel uit Technisch Weekblad 03/2004 pagina 6

Proef met hergebruik bagger

Rijkswaterstaat gaat dit voorjaar een grootschalige proef starten waarin bouwcombinaties worden uitgedaagd om tegen marktconforme prijzen baggerslib om te zetten in bouwstoffen.

René Didde

Amsterdam – Acht combinaties van baggersaneringsbedrijven werken op dit moment aan een aanbieding voor het landelijke proefproject ‘grootschalige verwerking baggerspecie’. Op nog nader te bepalen locaties wil Rijkswaterstaat op grote schaal laten onderzoeken of het mogelijk is zwaar vervuilde bagger tegen marktconforme prijzen te verwerken tot een secundaire bouwstof. Voor de proef, die vijf jaar gaat duren, heeft Rijkswaterstaat dertig miljoen euro beschikbaar.
Gedurende de proef moet minstens 500.000 kubieke meter baggerspecie tot bouwstof worden verwerkt en afgezet in de markt. Rijkswaterstaat zorgt voor voldoende aanvoer van slib. Aanvankelijk zou deze proef plaatsvinden nabij een opslagdepot voor vervuild slib in de Koegorspolder in Zeeland. Na twee jaar voorbereiden werd eind 2002 duidelijk dat dit op deze locatie niet mogelijk was vanwege financiële en juridische problemen.
De behoefte aan verwerking bleef. Het baggerprobleem is nijpend. Niet baggeren kan leiden tot problemen met doorgang in de waterwegen en de blubber verlaagt ook het waterbergend vermogen van de rivieren, vaarten en sloten. Vooral dit laatste punt is de laatste jaren een politiek issue geworden.
Wat te doen met de gebaggerde specie is echter minder duidelijk. Opslag in grootschalige depots stuit steeds meer op weerstand van bewoners en doet een aanslag op de vrije ruimte. Mits wordt voldaan aan civieltechnische, milieuhygiënische en financiële randvoorwaarden lijkt een nuttiger bestemming mogelijk van de bagger.
In de proef komen zandscheidingstechnieken aan bod waarmee schoon zand wordt gescheiden van vuil slib. Met flotatietechnieken kan de fijne slibfractie worden gereinigd. Landfarming beoogt organische fracties uit het slib biologisch af te breken. Ten slotte kunnen koude immobilisatietechnieken zware metalen uit het slib binden tot een cementachtig product.
Opmerkelijk is de afwezigheid van een aantal thermische technieken waarbij organische vervuiling wordt vernietigd en metalen in een keramisch product wordt vastgelegd. Aldus begint het slib een nieuw nuttig leven als baksteen (‘de Kennemer Mop’) of zoals bij Dusagrind als grindvervanger in beton. Wel van de partij zijn de baksteen-techniek van DEC uit België, het kunstbasalt- proces van Heijmans en het kunstgrindproces van Boskalis.
‘Echt nieuwe technieken vallen buiten de boot’, concludeert ing. Aldert van der Kooij van DHV, tevens voorzitter van de Stichting Klasse 4 die ijvert voor intelligente verwerking van vervuilde baggerspecie. ‘Zand- scheiding en landfarming zijn geenszins innovatieve technieken, die bovendien geen grote investeringen vergen.’
Ook Cees Schuler van Dusagrind vindt het ‘op zijn minst vreemd dat we zijn afgewezen, omdat we nog niet gecertificeerd zijn. Maar dat is nu juist de crux van zo’n proef. Als je je bewezen hebt, ga je de certificeringprocedure in.’
In de proefperiode was Dusagrind van plan één miljoen kubieke meter vervuild slib verwerken tot 250 duizend ton zwaar grind. Het bedrijf zegt de afzet in de bouw te hebben geregeld.